Bezig met laden

Bezig met laden

Een vriendelijk en aangenaam wijkje bij Beetgum

Een vriendelijk en aangenaam wijkje bij Beetgum

30 november 2007

Hartje zomer wilde ik naar Berlikum. Ik reed om Beetgumermolen heen naar Beetgum, om over de oude dijk door te reizen. Bij de zuidwestelijke flank van Beetgum bleek een nieuwe wijk te liggen. Een verrassing: geen tuttifrutti van vormen en kleuren, maar een keurige samenhang. En eindelijk geen witte schimmel meer.

Dotinga heet de wijk achter de sportterreinen tussen Beetgum en Beetgumermolen, achter het terrein waar tot eind negentiende eeuw de prachtige kasteelachtige state Groot Terhorne in een fraai parkgebied stond. Er staan nu dertig nieuwe woningen. Voor dit dorp is dat een nieuwbouw impuls van 10 procent. Als er weer toestemming voor komt - want woningbouw is gecontingenteerd - worden er nog negen woningen bij gebouwd. In dezelfde verhoudingen zou Leeuwarden vierduizend tot vijfduizend woningen moeten bouwen. Stel het je eens voor: de individuele schreeuwerigheid en lelijkheid van Blitsaerd in duizendtallen.

De wijk Dotinga van Beetgum is heel gewoon, rustig en ruim op een rechthoekig patroon uitgelegd. Geen gefrunnik, maar wel een paar subtiele asverschuivingen, waardoor de perspectieven van de straten enige spanning hebben gekregen. Er ligt een brede vijver in front en een plantsoen op de centrale as. Ze geven lucht aan het geheel. Met de verkaveling van de erven is ook een goede weg in geslagen. De kavels zijn smal en redelijk diep.

Het begint warempel op een klassieke opstrekkende verkaveling te lijken. Zo'n inrichting zorgt dat er echte straten worden gevormd, niet een vormarmearchipelnederzetting met vierkante kavels waar de bewoners aan alle zijden aan krapte lijden. Toch had de opstrekkende verkaveling sterker gekund. De voortuintjes, waar je niks aan hebt en toch onderhoud vergen, hadden ondieper moeten zijn om meer achtertuin te krijgen. Dan was ook een scherpere ruimtelijke en ook sociale samenhang bereikt.

Maar ik wil niet zeuren, want met Dotinga laat Beetgum zien welke kant het op kan om een vriendelijk, herbergzaam en voor het oog aangenaam wijkje te maken. Dat was vooral mogelijk door de projectmatige aanpak, een aanpak door één opdrachtgever. In dit geval doorde projectontwikkelingspoot van bouwbedrijf Lont uit Sint-Annaparochie die Sijtsma Architectenteam uit Leeuwarden vier typen woningen liet ontwerpen met een paar kleine varianten. Koop- en huurwoningen: vrijstaande, halfvrijstaandeen kleine rijtjes. Voor de huurwoningen werd de corporatie Wonen Noordwest Friesland in het plan betrokken. Een beheerst maar gevarieerd woonlandschap is het resultaat, de verschillende woningen zijn familie. Zo heeft de stedenbouwkundige samenhang ook met de ruimtelijke invulling van woningen gestalte gekregen.

In Dotinga is goed te ervaren dat de gewoonte is verlaten om in en bij dorpen te bouwen inwoningtypen van één volledige bouwlaag met een kap. Daardoor komt er meer rust. Straatwanden krijgen beter vorm en de kappen hoeven voor de slaapverdieping niet meer volgepropt te worden met buitenmaatse kapellen. Bij de entree van de wijk zijn wel vier van zulke vrijstaande woningen van één bouwlaag met een hoge kap gekomen. Ze zijn opgetrokken in een bruinrode baksteen en donker geglazuurde pannen. Aan de voor- en zijkant schieten serres uit het hoofdvolume en aan de andere zijde is een garage uitgebouwd.

De andere woningen zijn vanwarmrode baksteen en ze kregenoranjerode pannen. Het levert een frisse keurigheid op. In de straat aan noordwestzijde van het plantsoen staan twee typenhoge halfvrijstaande woningen die of samengevat zijn onder een schildkap of een dubbeldwarsgeplaatst zadeldak kregen. Er tegenover zijn woningen gezet in groepjes van 4-2-4. Ze hebben paraboolkappen, gebogen kappen die met hun elegante vorm ook nog redelijk veel ruimte bieden. Dat streekje vormt stellig het pittigste deel van de wijk. De andere woningen zijn braaf traditionalistisch,al zijn er wel nieuwe accenten in detailleringen.

De stevige lijstgoten en de robuustegeleding van de fronterkers in een streng metrum maken een traditionalistisch totaalbeeld. Deze elementen hadden fijner, eigentijdser gekund, zonder dat het rustige totaalbeeld daaronder zou gaan lijden. Waarschijnlijk zijn ze ingegeven door de modieuze jarendertigstijl. Zo kregen ook alle topgevels bekroningen van pinakelsof makelaars die eigenwijzer, post-traditionalistich hadden moeten worden. Dat het ook anders kan, bewijst een ander belangrijk detail:de geprofileerde lijsten van lateien boven de vensterpartijenen dorpels eronder. Ze lopen eigenwijs door in het metselwerk, soms zelfs tot over de zijgevels en zijn een eigentijdse interpretatievan de cordonlijsten of speklagen van vroeger. Bij de woningen met parabooldaken kregen de bijzondere topgevels bovendien een ander accent: tussen de slaapkamervensters is een penant, een uitmetseling, geplaatst die de top inleidt. Het is dan weer jammer dat de kozijnen zo vlak in de gevel staan; ze hadden de diepte van een flinkenegge moeten krijgen. Juist omdat de wijk Dotinga al vele stappen voorwaarts vertoont in de belofte naar kwaliteit, wil ik op deze aspecten wijzen. Het totaalbeeld is goed, vele malen beter dan de rammelende uitbreidingswijken van de afgelopen tientallen jaren.

Bron: Leeuwarder Courant
Auteur: Peter Karstkarel

Naar boven