Bezig met laden

Bezig met laden

IJzersterk bedrijf bij de Dokkumer rotonde

IJzersterk bedrijf bij de Dokkumer rotonde

10 maart 2003

Er verschijnen nogal wat bedrijfsterreinen in de buurt van auto(snel)wegen. Hier in Friesland is nog geen sprake van wildgroei, zoals in de Randstad, Brabant en sommige delen van Gelderland. Als het in ons weidse landschap gebeurt, is het effect ook veel ongenadiger. De ruimtelijke kwaliteit is dan in het geding. Toch komt wel eens een bijzonder bedrijf op de goede plek terecht, waardoor het een aanwinst voor de ruimte is. Zoals recent bij de entreerotonde van Dokkum.

In Dokkum waren de bedrijfsterreinen tot nu toe redelijk verstopt. Toen een paar jaar geleden de graafmachines ten zuidwesten van de stad in de weer gingen en er grote borden bij kwamen te staan, hield ik mijn hart vast. Weer een stuk landschap in de verrommeling, vreesde ik. Het is vooral spijtig dat het boeiende silhouet van het hooggelegen Dokkum vanaf de Lauwersseewei is verdwenen achter dit nieuwe bedrijventerrein Zuiderschans, een zogenoemd PDV-terrein, Perifere Detailhandel Vestigingslocatie. 

Een troost voor het verdwijnen van het mooie Dokkumer silhouet is de redelijk gemiddelde kwaliteit van de bedrijfsgebouwen die daar op de Zuiderschans verrijzen. Het opvallende lichtgroene blok met een glazen pettycoat van Univé is misschien wat té, het beddenbedrijf Meba is verwarrend onrustig en de gesloten stalen bak van Gamma had juist wat meer expressie verdiend. 

Toch is in de Zuiderschans niet zo maar wat omgerommeld. Er is kennelijk zorg besteed aan de begeleiding van de ontwikkelingen. Geen houding van: we zijn al lang blij dat er een bedrijf wordt gevestigd, dus rotzooi maar wat aan. Als je een zakenman bent, zorg je dat je goed in de kleren zit en dat je niet in een roestbak rondrijdt. Maar hoe het bedrijf er zelf uitzag, was enkele tientallen jaren geleden niet interessant. Nu is doorgedrongen dat de architectonische uitdrukking van een bedrijf representatief moet zijn. De ruimte voor alle activiteiten moet behoorlijk worden verpakt. 

Bij bouwbedrijven, tekenbureaus en zelfs bij architecten is er een soort automatisme om bij het ontwerpen van een bedrijfsgebouw de functies uit elkaar te trekken. En dan krijg je loodsen met kantoortjes of etalageserres ervoor. De representatieve commerciële fronten vertonen afstotingsverschijnselen bij de werkplaatsen van onbestemde uitdrukking. Zulke bouwsels vormen in overgrote mate de droevig stemmende aanblik van de bedrijfsterreinen bij de grotere plaatsen. 

Johan Sijtsma van architectenbureau Sijtsma Feekes in Leeuwarden laat zien bij de nieuwbouw van ijzerhandel Raadsma op de uiterste hoek van de Zuiderschans, een uitgelezen plek bij de entreerotonde van Dokkum, dat het integreren van drie bedrijfsfuncties volgens een duidelijk concept tot een even simpel als fascinerend resultaat leidt. 

Voor Raadsma, een respectabel bedrijf dat al vanaf 1760 opereert, kon op de door waterpartijen omgeven zuidoostelijke hoek van de Zuiderschans worden ontworpen, met zicht vanaf de Murmerwoudsterweg en de Lauwersseewei. Er moest een flink ruim magazijn komen, een evenmin kinderachtig kantoor en een ruime verkoopruimte. 

Het is een eigenlijk een eenvoudige en wel heel grote stalen doos van fijn geribde en lichtblauw gemoffelde staalplaat, waarbij aan de achterzijde een ruime laad- en losruimte is uitgespaard. Aan de voorzijde is het een vleugelgebouw geworden, gericht op en gespiegeld over de diagonale as naar de rotonde. Op de begane grond is de commerciële ruimte met kloek omkaderde en licht uitspringende grote glazen etalagestroken naar de twee wegen gericht. Buitengewoon uitnodigend en op flinke afstand tot de wegen en het hart van de rotonde - zo'n 150 meter - ook nog duidelijk. Op de hoek zit de inspringende entree met het logo van het bedrijf. 

Boven deze etalagebakken liggen na een gesloten borstwering en breder uitgestrekt de eveneens transparante kantoren. Worden de enorme etalages aan de bovenzijde met lamellendraperieën afgedekt, boven de kantoren zijn lamellenluifels van flinke afmetingen aangebracht. Daardoor lijkt de glasstrook van de kantoren iets terug te springen. 

Aan de uiterste zijden lopen de vleugels van de magazijnen met enkele groepjes smalle staande vensters door en vormen zo een solide basis voor het geheel. Tussen de vensters is aan beide zijden zonder verdere versieringen in enorme kistletters de firmanaam geplaatst. Alles is kloek aan het bedrijf, berekend op een effect van afstand. De drie functies zijn dankzij een intelligente integratie plezierig afleesbaar. Bij de rijke plastiek heeft onder meer de symmetrie gezorgd voor een grote mate van rust. De grote schaal is beheerst verfijnd uitgewerkt. 

Raadsma levert aan nogal wat bouwbedrijven. Het is te hopen dat dit voorbeeld, vooral het concept dat erachter zit, veel navolging in de bouwwereld zal krijgen. Raadsma heeft op zijn bedrijfsauto's staan: ‘Raadsma ijzersterk'. ‘No sa'.

Bron: Leeuwarder Courant
Auteur: Peter Karstkarel

Naar boven