Bezig met laden

Bezig met laden

Nieuwbouw appartementen en chinees restaurant Kota Radja te Leeuwarden

Nieuwbouw appartementen en chinees restaurant Kota Radja te Leeuwarden

12 januari 2011

Na de verwoestende brand in december 2007 restte er niets meer van het succesvolle Chinese restaurant Kota Radja dat door de vader van mijn opdrachtgever Hsaoi Tan Mei werd opgericht. Niets was er meer van over. Hsaoi Tan Mei stond voor de enorme opgave het restaurant van zijn vader te herbouwen en wat misschien nog belangrijker was een gebouw op te richten dat op deze plek aan het Schavernek in de binnenstad van Leeuwarden haar rol in het straatbeeld op waardige wijze kon vervullen.

Met alleen de bouw van het restaurant waren de belangen van Hsaoi Tan Mei gediend. Die van de stad echter niet. Hoe moest mijn opdrachtgever het voor elkaar krijgen een passend gebouw op te richten in dit deel van het beschermde stadsgezicht? Weliswaar konden we bovenop het restaurant vier appartementen bouwen, maar de opbrengst kon op deze plek in de stad nooit opboksen tegen de kosten voor het oprichten ervan.
De locatie achter het restaurant is er één waar je je dochter op zaterdagavond en alle andere avonden van de week niet alleen wilt signaleren. Ik was er nog nooit geweest en kende de plek niet, maar ik schrok behoorlijk toen ik de locatie aan een grondige studie onderwierp. De stad wil hier vernieuwen, maar heeft het tot nu toe nog nooit zo ver gebracht om daadwerkelijk de vernieuwing in te zetten. Dit achtergebied bepaalt voor een belangrijk deel de waarde van appartementen aan het Schavernek.

In de brand uit de brand zou je denken. Niets is minder waar. De verzekering dekte niet de bouw van de appartementen. Omdat het mij een genoegen was voor Hsaoi Tan Mei te werken, kostte het me geen moeite hem te helpen waar ik kon. De kosten van een architectenbureau waren als onderdeel van de totale kosten zo gering, dat het terugbrengen tot een minimum weinig zoden aan de dijk zette.
Een extra complicatie voor Kota Radja vormde de verplichting van de gemeente om een waardige voetgangersverbinding van het genoemde achtergebied naar het Schavernek te realiseren. Deze doorgang, die praktisch drie meter moest bedragen, ging ten koste van het restaurantoppervlak en daarmee van de opbrengsten van het restaurant.

Gelukkig we kregen met vereende krachten het gebouw in zijn volledige omvang toch voor elkaar.
Natuurlijk zijn de financiële inspanningen van Hsaoi Tan en zijn familie het grootst geweest. De bank droeg haar steentje bij, maar een deel van de oplossing kwam ook van goede vrienden. Vrienden die bereid waren het risico voor de bouw op zich te nemen. Een bevriende aannemer, schilder en verzekeringsagent kochten allen een appartement. En ten slotte werd het laatste appartement door de zoon van Hsaoi Tan Mei gekocht. Zo konden we uiteindelijk aan de slag. Een fasering die ingebouwd werd zorgde voor de resterende financieringsruimte.

Nu er zo velen waren die zich inspanden het project voor elkaar te krijgen, moest het bouwplan natuurlijk top worden. Uiteraard is dit altijd mijn streven, maar op deze plek onder deze omstandigheden was het nog meer van belang de kwaliteit van het te leveren product scherp voor ogen te houden.

De locatie was zoals hiervoor al bleek, uitermate complex. Behalve het complicerende achtergebied vormden de belendingen, waarvan niets recht was en waarvan delen constructief aangetast waren door de brand een complicerende factor. Verder was er de eigendomssituatie. Rondom het bouwperceel was sprake van versnipperd eigendom. Een deel van het belendende eigendom moest in bezit komen van de gemeente. Dit was in de decennia er voor nooit gelukt. Eigenaren en gemeente stonden niet op goede voet met elkaar. We hadden delen van het aangrenzende onroerend goed nodig om voldoende bergcapaciteit voor het restaurant en de appartementen te kunnen realiseren. Een buurman verklaarde nimmer akkoord te gaan met de bouw van de appartementen, omdat dit ten koste zou gaan van het licht en het uitzicht van zijn verhuurappartementen. Hij zou procederen tot de kroon, verklaarde hij.
Ik heb me opgeworpen als bemiddelaar en kon de partijen bij elkaar brengen. De buurman diende geen bezwaren in en was uiteindelijk zelfs bereid het in vervallen staat verkerende voormalige sportlokaal op het achterterrein te verkopen aan de gemeente. De gemeente kwam zo in het bezit van een strategisch gelegen bouwvolume, waardoor we de gewenste voetgangersdoorgang en de benodigde bergruimtes konden realiseren.

Tot slot hebben we voor de gemeente een reeks onbezoldigde studies uitgevoerd, waardoor inzichtelijk werd hoe een aanzienlijk deel van de ruimtelijke problematiek in het achtergebied kon worden opgelost. De partijen zijn inmiddels bij elkaar gebracht en er gloort een oplossing voor een aanzienlijk deel van het gewraakte achtergebied.

Zo zie je maar, architect zijn is bouwen, bemiddelen, organiseren, oplossingen verzinnen en partijen mobiliseren.

En is het een mooi gebouw? Jazeker, ik ben trots op het resultaat dat we bereikt hebben. De onderbouw van het gebouw is teruggerooid ten opzichte van de bovengelegen appartementen, waardoor de verbinding met het achtergebied tot stand is gebracht. De eerste en de tweede verdieping sluiten op een afstand van tachtig centimeter aan bij de belendingen, zodat er sprake is van een continue gevelwand aan de voorzijde. Het restaurantdeel ontvangt zijn daglicht vanuit de glazen voorgevel en via de translucente gevel aan de voetgangersverbinding aan de zijkant van het restaurant. De verbinding is daarmee licht en veilig geworden. Hangplekken zijn zo voorkomen en er is een levendig beeld ontstaan. Een goede lichte verbinding met het achtergelegen afhaalrestaurant is hiermee gewaarborgd.

Het meest in het oog springende deel van het gebouw is de gevel aan het Schavernek. Hier heb ik mijn principes van continuïteit en archetypisch bouwen toegepast. Het is een gevel die naadloos aansluit op de karakteristieken van de bestaande historische gevelwand, maar toch onmiskenbaar van deze tijd is.

De gevel is onderverdeeld in twee percelen die qua verhouding, materialisering en detaillering overeenkomen, maar zich van elkaar onderscheiden door verschillende hoogtes, beëindigingen en raamopbouw. Ze presenteren zich als een twee-eiige tweeling. De gevel heeft een klassieke opbouw met onderbouw (de plint), middendeel en beëindiging (de bekroning). De plint bestaat uit hardsteen, waarop grote raamkozijnen zijn geprojecteerd. Het middendeel heeft zijn vorm gekregen middels staande ramen in klassieke verhoudingen. Er is sprake van pilasterstellingen en de hoogtes van de kozijnen vinden hun aansluiting bij die van de belendingen, hoewel de verdiepingshoogtes er van afwijken. De vlakken zijn ingevuld met zwarte metselwerkklinkers, die in kops staand verband gemetseld zijn. Deze detaillering refereert door zijn filigrain op een bepaalde manier aan Chinese karakteristieken, hoewel het een puur Nederlandse wijze van bouwen betreft. De bekroning heb ik gemaakt met een combinatie van wit prefabbeton en wit gemoffeld staal. Dit wit gemoffelde staal kreeg verder in de detaillering van de gevel een belangrijke rol toebedeeld. De aansluiting met de belendingen, de scheiding van de tweelingen en de omranding van de diep in de gevel geprojecteerde kozijnen zijn ook in dit materiaal uitgevoerd.

De inrichting van het restaurant is Europees / Chinees geworden. Ik heb me ingespannen om er samen met Hsaoi Tan Mei een eigentijds geheel van te maken. Het blijft in zijn uitvoering een vertrouwd ogend Chinees restaurant. De marktinschatting van Hsaoi Tan laat een verdere abstrahering niet toe.

Drie jaar en enorme inspanningen verder staan het restaurant en de appartementen er. Moed, doorzettingsvermogen en heel veel creativiteit waren nodig dit relatief simpel ogende huzarenstukje voor elkaar te krijgen. Het is eenvoud aan de andere kant van complexiteit. Schijnbaar moeiteloos toont het gebouw zich nu.

Graag spreek ik de wens uit dat Hsaoi Tan Mei en de zijnen heel veel plezier en succes zullen beleven met hun nieuwe restaurant. Dat het nieuwe gebouw de pijn van de brand en alle inspanningen snel zal doen vergeten.

Het is gelukt. Ontwerpen, construeren, organiseren en sámen gaan voor resultaat heeft wat moois gebracht.

Hsaoi Tan, bedankt voor wat je hebt gedaan. De stad kan niet spreken, maar namens haar zeg ik je, bedankt.



Johan Sijtsma
Architect AVB BNA.

Naar boven